Najnovija dolazi iz srpskih tabloida, koji tvrde da je Ukrajina ukinula Božić.
Tako alo online (arhivirano) u naslovu teksta tvrdi da je “Kijev ukinuo Božić: Dan programera umjesto Hristovog rođenja”
U tekstu se navodi:
“Kiijevske vlasti odlučile su da 7. januar, dan kada pravoslavni hrišćani po julijanskom kalendaru slave Božić – Hristovo rođenje, zvanično pretvore u Dan programera, čime je nastavljen otvoreni obračun države sa crkvenom tradicijom i duhovnim identitetom miliona vjernika.”
“Odluku je 24. decembra odobrio Kabinet ministara, na osnovu ukaza predsjednika Vladimir Zelenski, a saopštilo Ministarstvo digitalne transformacije Ukrajine. Poruka je jasna: datum koji je vijekovima bio posvećen Hristovom rođenju, sada se svodi na još jedan „profesionalni praznik“ u službi državne ideologije”.
Međutim, da bi se shvatilo o čemu se radi i zašto ovaj tekst predstavlja dezinformaciju, potrebno je vratiti se nekoliko godina unazad.
Prije svega, izbijanjem rata u Ukrajini februara 2022. Ukrajici su željeli da naprave svaku distancu od Rusije, pa i onu koja se odnosi na slavljenje praznika.
Tako je još jula 2023. godine, ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski potpisao zakon kojim se proslava pomjera za 25. decembar, rekavši da omogućava Ukrajincima da “napuste rusko nasljeđe nametanja božićnih proslava 7. januara”.
Promjena datuma je dio ubrzanih poteza nakon ruske invazije na Ukrajinu, da se država distancira od ruskog i sovjetskog nasleđa, što je podrazumijevalo i preimenovanje ulica i uklanjanje spomenika.
Pravoslavna crkva Ukrajine se formalno odvojila od Ruske pravoslavne crkve zbog ruske aneksije Krima 2014. i njene podrške separatistima u istočnoj Ukrajini, pa je promjena datuma proslave Božića na neki način bila i logičan slijed koraka.
Što se tiče tvrdnje da je Dan programera zamijenio Božić, i tu postoje nedorečenosti. Iako je tačno da je Dan programera odlukom Ministarstva za digitalnu transformaciju proglašen 7. januar, nije tačno da je on zamijenio Božić.
Odluka o Danu programera donešena je nedavno, a kao što smo već objasnili odluka o tome da se Božić umjesto 7. Januara, proslavlja 25.decembra donešena je još 2023. godine. Ukrajina, kao i mnoge druge države, ima niz dana posvećenih određenim zanimanjima. Takvi datumi nemaju snagu da ponište ili zamijene vjerski značaj bilo kog praznika, niti postoji zvanični akt kojim se Božić „zamjenjuje“ profesionalnim obilježavanjem.
Dakle, odlukom ukrajinskih vlasti iz 2023. Božić se proslavlja 25. decembra, a najnovijom odlukom Vlade za Dan programera izabran je 7.januar, tako da je između dvije odluke prošlo dvije godine i jedna sa drugom gotovo da nemaju veze.
Zato objavu portala alo ocjenjujemo kao dezinformaciju.
Ocjenu “Dezinformacija” dobija medijski izvještaj koji u sebi sadrži “miks” činjenica i netačnog ili poluistinitog sadržaja. U ovakvim slučajevima, mediji ne moraju nužno biti svjesni netačnih informacija koje su objavljene zajedno sa istinitim. Takođe, ovom ocjenom biće tretirani i izvještaji koji imaju lažne atribucije ili naslove koji ne oslikavaju tekst u smislu tačnosti informacija.