Neposredno nakon informacija o hapšenju u medijima i na društvenim mrežama objavljeno je više fotografija koje su prikazale Madurovo hapšenje, međutim nijesu baš sve bile vjerodostojne, uprkos tome što su na “prvi pogled” prosječnom čitaocu zaista mogle izgledati realno i istinito.
“Ovu sliku bi trebalo pokazati Crnogorskom Specijalnom Tuziocu Gospodinu Novovicu i sefovima Crnogorske valjda reformirane policije, jutros”, piše između ostalog u jednoj objavi koju smo evidentirali na Fejsbuku (arhivirano) koja sadrži fotografiju na kojoj se vidi, sada svrgnuti predsjednik Venecuele, u bijeloj košulji i tamnoj jakni u trenutku dok ga vode dvojica američkih vojnika odvode iz aviona.
Riječ je o fotografiji koja je bila viralna i na drugim društvenim mrežama, na različitim jezicima, o čemu su već pisale kolege faktčekerskih portala Maldita, AFP, Istinomer…
Gardijan piše da je fotografiju 3. januara objavio (arhivirano) i Vince Lago, gradonačelnik Koral Gejblsa (Florida), uz komentar da je predsjednik Venecuele „vođa narko-terorističke organizacije koja prijeti našoj zemlji“. Lagov post dobio je više od 1500 lajkova i još je aktivan u trenutku pisanja ovog teksta.
Objavljena je i u pojedinim crnogorskim medijima (1,2,3) (arhivirano: 1,2,3) uz jasno označenu “ogradu” da autentičnost fotografije nije potvrđena.
Istu fotografiju je na svom nalogu na mreži X (arhivirano) podijelio i lider Pokreta za promjene (PzP) Nebojša Medojević.
Kao što su već utvrdile naše kolege, ova fotografije nije stvarna već je kompjuterski generisana, na šta ukazuju alati za provjeru AI sadržaja ali i brojne nelogičnosti prikazane na fotografiji.
Osim toga, fotografiju nije objavila nijedna američka agencija, zvaničnik, ili kredibilni mediji, a prema internet pretrazi prvobitno je podijeljena na jednom nalogu na mreži X (arhivirano), koja inače kreira sadržaj napravljen pomoću vještačke inteligencije.
“Ova slika koju sam napravio pomoću AI-a postala je viralna širom svijeta”, napisao je naknadno korisnik profila ispod fotografije.
AFP je analizirao fotografiju pomoću alata SynthID, koji je ocijenio da je “većina ili cijela fotografija generisana ili uređena uz pomoć Guglovih AI alata, budući da sadrži digitalni SynthID vodeni žig”.
Takođe, da fotografije nije stvarna ukazuje i to što se ne podudara sa fotografijom Madura na vojnom brodu koju je takođe 3. januara objavio Donald Tramp na svom nalogu na društvenim mrežama Truth Social, na kojoj doskorašnji lider Venecuele izgleda drugačije (ima prosijedu kosu, a ne tamnu) i nosi trenerku.
Prema CBS News-u, neidentifikovani izvori unutar američke vojske naveli su da ga je zarobila Delta Fors, elitna jedinica za borbu protiv terorizma američke vojske, a ne Administracija za suzbijanje droge (DEA), što je oznaka koja se vidi na uniformi jednog od vojnika na spornoj fotografiji koja je predmet ove analize.
Zbog svega navedenog objave sa društvenih mreža koje sadrže spornu fotografiju dobijaju ocjenu – lažna vijest.
Ocjenu “Lažna vijest” dobija originalni medijski izvještaj (u potpunosti proizveden od strane medija koji ga je objavio) koji u sebi sadrži činjenično pogrešne tvrdnje ili informacije. Za sadržaje koji se ocjenjuju kao lažne vijesti može se pouzdano utvrditi da su kreirani i diseminirani sa namjerom da dezinformišu javnost, to jest da tvrdnju koja je u potpunosti lažna predstave kao činjenicu.