Standardna procedura predstavljena kao ispuštanje kemtrejlsa 

263

Teorija o trovanju ljudi iz vazduha i postojanju kemtrejlsa širi se već decenijama, a kako bi je aktuelizovali dezinformtori neprestano pokušavaju naći nove dokaze kojim bi te tvrdnje navodno i potkrijepili. 

Na Fejsbuku se ponovo pojavio video u kom je prikazan avion na pisti u trenutku kada ispušta gusti dim, uz komentar da je pilot pritisnuo “pogrešno dugme”.  

Ovaj video su i ranije dijelili korisnici sa našeg govornog područja (ovdje i ovdje), uz tvrdnju da je pilot pritisnuo pogrešno dugme i time “ispustio kemtrejls na sred aerodroma”. 

Najranije objave na internetu koje sadrže ovaj video su dostupne od 30. avgusta 2020. godine, ukazuje obrnuta pretraga fotografija, a dijelili su ga i korisnici društvenih mreža stranog govornog područja za dokazivanje teorije o zaprašivanju. 

Ipak, video snimak prikazuje rutinsku proceduru. 

Dim je prouzrokovan izgaranjem ostataka ulja u agregatu za pokretanje motora, odnosno pomoćnoj pogonskoj jedinici, na engleskom auxiliary power unit (APU). Iz prikazanih kadrova je moguće zaključiti da je u pitanju avion avio kompanije Japan Airlines.  

Video je prvi put objavljen na Jutjubu u aprilu 2016, uz opis “bijeli dim” na japanskom, a potom je na kanalu “737 Aviation” u avgustu 2020, uz opis:  

“Kratki video koji pokazuje kako APU sagorijeva ulje. Ovo se može dogoditi nakon strukturalnog pregleda [eng. heavy maintenance], kada u APU ostane ulje (isto se može desiti i sa motorom) i kada se pokrene prvi put nakon radova”, navedeno je u opisu video snimka na Ju Tjubu.  

Dakle, APU je agregat, odnosno mali mlazni motor, koji se najčešće nalazi na samom kraju trupa aviona. Ovaj motor ima funkciju snabdijevanja sistema električnom strujom dok je avion još prizemljen na pisti. Pored toga, APU omogućava klimatizaciju, kao i da pokrene glavne motore aviona.  

Ispuštanje dima koje je prikazano na video snimku se događa prilikom prvog paljenja APU jedinice poslije tzv. strukturalnog pregleda aviona, a tokom kojeg su u tom sistemu zaostale određene količine ulja.   

Zaključak je da pilot nije pokrenuo nikakvo dugme za kemtrejls, već je zabilježena procedura koja je dobro poznata u avijaciji. 

Raskrinkavanje se i ranije u više navrata bavilo sličnim tvrdnjama. 

Objavu sa Fejsbuka ocjenjujemo kao lažnu vijest i teoriju zavjere. 

Ocjenu “Lažna vijest” dobija originalni medijski izvještaj (u potpunosti proizveden od strane medija koji ga je objavio) koji u sebi sadrži činjenično pogrešne tvrdnje ili informacije. Za sadržaje koji se ocjenjuju kao lažne vijesti može se pouzdano utvrditi da su kreirani i diseminirani sa namjerom da dezinformišu javnost, to jest da tvrdnju koja je u potpunosti lažna predstave kao činjenicu. 
 
Ocjenu “Teorija zavjere” dobija medijski izvještaj koji daje neistinit ili neprovjerljiv opis neke pojave, događaja ili osobe, predstavljajući ih kao dio ili rezultat skrivenog plana (“zavjere”). Za ovakve sadržaje karakteristično je da iznose niz tvrdnji, predstavljenih kao činjenice, između kojih se utvrđuju uzročno-posljedične veze, bez nuđenja bilo kakvih kredibilnih dokaza. 

In this article