Nova runda poljskog epa: Fotomontaža u službi propagande 

683

Po ko zna koji put širi se narativ da Poljska namjerava da anektira zapadne ukrajinske teritorije. Ovog puta kao “dokaz” prilaže se fotografija/skrinšot, preuzeta iz vremenske prognoze jedne poljske televizije. 

B92 je prenio tekst, pod naslovom: 

“Volodimir je prodao Ukrajinu. Tri regiona više nisu njihova, sve je potvrđeno”

Povod za još jedno miješanje Poljske u rat u Ukrajini ovog puta je fotografija, koju je analizirao poljski fekt-čeking tim iz Fake Hunter-a. Na njoj se vidi skrinšot vremenske prognoze poljske televizije TVP, a na ekranu iza voditeljke mapa Poljske, sa pripojenim ukrajinskim teritorijama. U tekstu Fake Hunter-a navodi se da je u pitanju fotomontaža. Taj medij je kontaktirao jednog od direktora TVP, Jaroslava Olegovskog, koji kaže: 

„Na prvi pogled se može reći da je to prevara, makar samo zato što su imena poljskih gradova bila lišena poljskog fonta. Ima mnogo sličnih lažnih vijesti, ali su toliko loše skrojene da ih je lako razotkriti.” 

U prilog tome treba dodati da TVP već dvije godine ne koristi scenografiju kao na spornoj fotografiji, već vremensku prognozu radi iz virtuelnog studija

Fake Hunter dalje piše o konstantnom narativu, po kojem Poljska ima namjere da oduzima ukrajinske teritorije, a o čemu je pisalo i Raskrinkavanje i to iz više navrata

Kako tada, tako i sada, istina je drugačija. Između ostalog, iz kabineta premijera Poljske, Mateuša Moravijeckog, je saopšteno

“Laži o navodnim planovima Poljske da napadne zapadnu Ukrajinu ponavljaju se već nekoliko godina… Cilj ruske propagande je da podstakne nepovjerenje između Ukrajine i Poljske i da naruši poljsko-ukrajinsku saradnju.” 

Iz kabineta Moravijeckog je uoči ruske agresije poručeno i: 

Cijela Evropa i cijeli zapadni svijet moraju da se ujedine za suverenitet, nezavisnost i teritorijalni integritet Ukrajine 

Sporni tekst sa spornom fotografijom, koji je prenio B92, dalje se poziva na komentar ukrajinskog političara Ilje Kive, koji je rekao da je Zelenski 2020. prodao Poljskoj tri ukrajinska regiona. Tekst se dalje nadovezuje na komentar “eksperta u oblasti špijunaže i obavještajnih službi” Nikite Mendkoviča, koji tvrdi da se poljske specijalne službe spremaju da preuzmu zapadnu Ukrajinu. 

Ni za jednu, ni za drugu konstataciju nema dokaza. 

S obzirom na to da je utvrđeno da je fotografija mape Poljske sa pripojenim ukrajinskim teritorijama modifikovana, kao i zbog narativa o Poljskoj koja navodno planira oduzimanje ukrajinskih teritorija, ova objava dobija ocjene – lažna vijest i teorija zavjere. 

Ocjenu “Lažna vijest” dobija originalni medijski izvještaj (u potpunosti proizveden od strane medija koji ga je objavio) koji u sebi sadrži činjenično pogrešne tvrdnje ili informacije. Za sadržaje koji se ocjenjuju kao lažne vijesti može se pouzdano utvrditi da su kreirani i diseminirani sa namjerom da dezinformišu javnost, to jest da tvrdnju koja je u potpunosti lažna predstave kao činjenicu. 

Ocjenu “Teorija zavjere” dobija medijski izvještaj koji daje neistinit ili neprovjerljiv opis neke pojave, događaja ili osobe, predstavljajući ih kao dio ili rezultat skrivenog plana (“zavjere”). Za ovakve sadržaje karakteristično je da iznose niz tvrdnji, predstavljenih kao činjenice, između kojih se utvrđuju uzročno-posljedične veze, bez nuđenja bilo kakvih kredibilnih dokaza. 

Edit: 13.2.2023.

Portal b92.net objavio je ispravku u svom originalnom tekstu, jasno koristeći etički standard profesionalnog postupanja novinara i demantovao prvobitne navode i njima dajemo ocjenu Demantovano. Ocjena “Demantovano” se daje u slučajevima kada medij utvrdi da je sadržaj potpada pod neku od gore opisanih negativnih ocjena koji je objavio ocijenjen nekom od navedenih ocijena i onda ga demantuje na jasan i vidljiv način, u skladu sa principima objave demantija.

In this article